10 Kasım 2012 Cumartesi

Yeni Nesil Bir Distopya Yazarı: Veronica Roth ve Bir İlk Kitap: Uyumsuz*


Yine bir distopya. Son yıllarda yayınlanan kitaplara baktığımızda distopyanın edebiyatın yükselen yıldızı olduğunu söyleyebiliriz. Bunların çoğu, Mülksüzler, 1984, Körlük ve Cesur Yeni Dünya gibi muazzam eserlerin yanına bile yaklaşamıyor ama olsun. Denenmesi bile güzel zira yakın zamana kadar bu türe ait eserler edebiyattan bile sayılmıyordu.

Roth'un kitabı hem bir distopya hem de bir young adult (genç edebiyatı) ürünü. Yazar henüz 88 doğumlu. Üniversitede yaratıcı yazarlık eğitimi almış. Bir röportajında çoğu zaman derslerle ilgilenmek yerine ilk romanı Uyumsuz üzerinde çalışmayı tercih ettiğini söylemiş. Çok da iyi etmiş. Türkçe'ye yeni çevrilen Uyumsuz, bir serinin ilk halkası aslında. Artemis Yayınlarından çıkmış. Yayınevi ikinci kitabın da yolda olduğu bilgisini verdi ki bu çok iyi bir haber zira şimdiden kitabın çok fazla hayranı, bekleyeni, hatta yolunu gözleyeni var.

Kitabın konusundan bahsetmek gerekirse, yine distopik bir ortam söz konusu. Yıllar önce büyük bir savaş olur, halk çok acılar çeker ve bu yüzden yeni düzenlemeler yapılma ihtiyacı duyulur. Bu düzenlemeler tabi ki radikal olacaktır.

Halk 5 ana topluluğa ayrılır. Fedakarlık, dürüstlük, cesurluk, bilgelik, dostluk. Bu topluluklar, üyelerinin karakterlerini, yaşama stillerini ve hatta dünya üzerindeki varlık sebeplerini belirleyecektir. Yazar topluluk husunda Harry Potter'dan esinlenmiş gibi. Cesurluk, aslan yürekli Gryffindor'u; bilgelik hepsi birbirinden zeki-araştırmacı Ravenclaw'u; dostluk sıcak kanlı Hufflepuff'ı; dürüstlük de o çok bilmişliği ve ukalalığıyla Slytherin'i çağrıştırıyor.

Uyumsuz'da her birey 16. yaş gününe kadar mecburen anne babasının dahil olduğu topluluk içinde yaşamaktadır. 16. yaş gününde ise bir sınava girmektedir ve bu sınav ona hangi topluluğa ait olduğunu söylemektedir. Ama bu sınav bağlayıcı değildir, kişi istediği topluluğu seçmekte özgürdür zira amaç sadece
yol göstermektir.

Romanın ana kahramanı Beatrice de 16. yaş günü yaklaşan bir Fedakarlık topluluğu üyesi. Kitabın başında 'Beatrice acaba hangi topluluğu seçecek?' sorusu ortaya atılıyor, bu soru kısa sürede çözüme ulaşıyor ve ardından asıl olaylar başlıyor.

Sanırım kitapta en çok hoşuma giden şey, yazarın kahramanlarına salt iyi veya salt kötü bir karakter kazandırmaya çalışmaması. Özellikle ana kahramanın aşırı 'güzel', aşırı 'zeki', aşırı 'yetenekli' veya aşırı' iyi çizilmesine alıştığımız sürü sepet kitap içinde, Roth'un yarattığı ne çok güzel, ne çok zeki, ne de aşırı iyi olmayan Beatrice karakteri, sırf bu sebeplerden ötürü çok etkileyici.

Kitap da tabi ki eksiklikler var, topluluklar daha iyi betimlenebilirmiş mesela. Ama unutmamak gerekir ki yazar henüz çok genç ve bu da bir serinin başlangıcı.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder